محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)
443
دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)
و يا اتّبعوا « وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ . » « 1 » . و كسانى كه دشمنان خدا و رسولش را دوست ندارند ، هرچند كه پدران و يا خويشاوندانشان باشند ، آنانند كه : « رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ . » « 2 » ، و خداست كه : « كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ . » « 3 » ، و خداوند با كسانى است كه خداترسند و مرتكب كار بد نمىشوند : « إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ الَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ . » « 4 » ، و اوست كه « وَ هُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ . » « 5 » ، و همو : « وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ . » « 6 » . و بالاخره هر موضعى را كه مردم داشته باشند ، درحالىكه اوامر الهى را محترم شمارند ، قدر و منزلت بيشترى را در نزد خدا به دست مىآورند : « إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ . » « 7 » . و خلاف تمام اينهايى را كه گفتيم ، چهبسا كه از چشمانمان افتاده باشد . بنابراين ؛ دورى ما از ايمان و يا از قانون باعث گسستن ارتباط ما از خدا با تفاوت مراتب مىشود كه گاهى اصلاحپذير است و گاهى دشوار . به راستى انسان در اين صورت - به جاى اينكه سزاوار محبّت خدا گردد - مستوجب خشم و غضب و نفرين او مىگردد ، علاوه بر انجام نكبتهاى وارده كه در آينده برحسب دستهبندى آنها را شرح خواهيم داد : « كُلُّ ذلِكَ كانَ سَيِّئُهُ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوهاً . » « 8 » ، « و الله »
--> ( 1 ) - زمر ( 39 ) آيهء 7 ( - يك آ ) : اگر شكر او را به جا آوريد ، آن را براى شما مىپسندد . ( 2 و 3 ) - مجادله ( 58 ) آيهء 22 ( - يك ب ) خداوند از آنها راضى است . خدا ايمان را بر صفحه دلشان نوشته و با روحى از طرف خود ايشان را تقويت نموده . ( 4 ) - نحل ( 16 ) آيهء 128 ، عنكبوت / 69 ( - 2 الف ) : خداوند با كسانى است كه تقوا پيشه كنند و كسانى كه آنان نيكوكارند . ( 5 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 196 ، جاثيه / 19 ( - دو الف ) : خداوند نيكوكاران و صالحان را سرپرست و يار و ياور است . دقّت كنيد اين وحدت و اين پيمان و اين ولايت - ممكن است سورههاى مدنى نيز مطرح كنند ؛ به عنوان يك كمك نظامى با هدف دفاع از مؤمنان و پشتيبانى از آنها در برابر حملات دشمن - سزاوار است كه بيش از اينها در برابر تحمّل مصيبت روحى گسترش مىيافت ، زيراكه كشتار مورد امر و موافق با فرمان الهى نبوده ، مگر بسيار متأخّر پس از نزول اين آيات مكّى ، بلكه حتّى در سورههاى مدنى نيز آياتى يافت مىشود كه صرفا يك تعريف اخلاقى را براى اين ولايت الهيّه براى مؤمنين مىرساند . و آن نظير اين آيهء مباركه كه مىفرمايد : « اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ . » ، بقره / 257 : خداوند سرپرست مؤمنان است ، آنها را از تاريكىها به نور خارج مىسازد . ( 6 ) - جاثيه ( 45 ) آيه 19 : خداوند يار و ياور پرهيزگاران است . ( 7 ) - حجرات ( 49 ) آيهء 13 ( - يك ب ) : گرامىترين شما نزد خداوند پرهيزگارترين شماست . ( 8 ) - اسراء ( 17 ) آيهء 38 ( - يك الف ) : تمام اينها گناهش نزد پروردگارت منفور است .